Bazen tek bir ek, dile bakışımız hakkında çok şey söyler. "Hoş bulduk" ile "hoş buldum" arasındaki tercih de bunlardan biridir. İlk bakışta önemsiz gibi görünür ama mesele sadece bir kelime tercihi değildir.
Bir eve girersiniz. Ev sahibi "Hoş geldiniz." der. Siz de neredeyse düşünmeden "Hoş bulduk." diye karşılık verirsiniz. Bu cevabı çocukluğumuzdan beri duyuyor, kullanıyor ve aktarıyoruz. Artık bir dil bilgisi meselesinden çok, görgünün, nezaketin ve geleneğin parçası haline gelmiş bir ifadedir.
Son yıllarda "Hoş buldum" diyenlerin sayısı da arttı. Dil bilgisi bakımından buna yanlış denemez elbette. Fakat dil sadece kurallardan ibaret değildir. Alışkanlıkları, ortak hafızası ve kültürel tarafı da vardır.
"Hoş bulduk" dediğimizde farkında olmadan yalnız kendimizi değil, içinde bulunduğumuz ilişkiyi de konuşmaya katıyoruz. Belki de o ifadede görünmeyen bir "biz" vardır. Misafir, ev sahibinin kurduğu nezaket diline aynı tonda karşılık verir. Bu yüzden "Hoş bulduk", sıradan bir cevap olmaktan çok yerleşmiş bir gelenektir.
"Hoş buldum" ise anlamı değiştirmez ama tonu değiştirir. Daha kişisel, daha bireysel bir söyleyişe dönüşür. Cümle doğru kalır, fakat ortak kullanımın oluşturduğu sıcaklık biraz geride kalır.
"Hoş bulduk" yalnız değildir. "Geçmiş olsun", "Eline sağlık", "Afiyet olsun" gibi nice ifade de bugün sözlük anlamlarından çok, ortak hafızanın ve nezaket geleneğinin taşıdığı değerle yaşamaktadır. Bu kalıpların gücü, dil bilgisinden değil, insanların onları yıllar boyunca aynı duygu ve aynı incelikle söylemeye devam etmesinden gelir.
Mesele, "Hoş buldum" doğru mu yanlış mı sorusu değildir. Mesele, bizi aynı dilin ve aynı kültürün parçası yapan kalıplaşmış ifadeleri koruyup korumayacağımızdır.
Çünkü bir dili yalnızca kelimeler değil, insanların yıllar boyunca birlikte söylemeyi seçtiği ifadeler yaşatır. "Hoş bulduk" da bunlardan biridir.
English
German
Russian
Arabic