Hayatın en sessiz öğretmeni zamandır. O, ne yüksek sesle konuşur ne de kendini ispat etmeye çalışır. Sadece bekler... Ve bekledikçe, insanın göremediği ayrıntıları usulca görünür kılar.
Belki de bu yüzden edebiyatın en güçlü malzemesi zamandır. Bir roman kahramanı, bir şiirin tek dizesi ya da bir öykünün suskun satır araları; hepsi zamanın insan ruhunda bıraktığı izleri anlatır. Çünkü sanat, gerçeği olduğu gibi göstermekten çok, onu hissettirebilme sanatıdır.
İnsan da çoğu zaman kelimelerin büyüsüne kapılır. Güzel cümleleri samimiyet sanır, uzun açıklamaları doğrulukla karıştırır. Oysa zaman, kelimelerin ötesine geçer. Maskeleri değil, yüzleri tanır. Söylenenleri değil, yaşananları kaydeder.
İyi edebiyat da tam burada başlar. Okuru yargılamaz; ona aynayı uzatır. O aynada kimi kendi yaralarını, kimi umutlarını, kimi de yıllarca kaçtığı gerçekleri görür. Çünkü gerçek sanat, cevap vermekten çok doğru soruları sordurur.
Belki de bu yüzden bazı insanlar hayatımıza bir şiir gibi girer, fakat eksik bırakılmış bir roman gibi çıkar. Bazıları ise tek bir cümleyle, sayfalarca anlatılandan daha derin iz bırakır. İnsan olgunlaştıkça anlar ki; karakter, sözlerden çok zamanın içindeki duruşla görünür.
Kendini sürekli anlatma ihtiyacı duyuyorsan, belki de seni dinleyen kulaklar değil, yalnızca konuşmanı bekleyen sesler vardır etrafında. Çünkü seni gerçekten anlayan insanlar, cümlelerinden önce sessizliğini okuyabilir.
Zaman, bütün eserlerin en büyük editörüdür. Fazlalıkları siler, hakikati bırakır. Sanat ise o hakikati estetikle buluşturur. Geriye ise ne alkışlar kalır ne de gürültüler... Sadece insanın ruhuna dokunabilmiş cümleler kalır.
Ve belki de ömür dediğimiz şey, zamanın yazdığı en uzun romandır. Bizler ise her gün, farkında olarak ya da olmayarak, onun satırlarına yeni bir paragraf ekliyoruz.
English
German
Russian
Arabic